«Ευάλωτα» στη διαφθορά τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης

Οι επιδόσεις της Ελλάδας όσον αφορά τον δείκτη της ελευθερία του Τύπου κρίνονται χαμηλές, σύμφωνα με την έκθεση του οργανισμού Freedom House για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης το 2013, ενώ ο Τύπος αξιολογείται ως «εν μέρει ελεύθερος». Όπως τονίζει η έκθεση της Επιτροπής, «η οικονομική αδυναμία και ένα επιλεκτικά εφαρμοζόμενο κανονιστικό πλαίσιο κατέστησαν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης ιδιαίτερα ευάλωτα σε ενδεχόμενες αθέμιτες πιέσεις».

Το ζήτημα, πάντως, της διαφάνειας και νομιμότητας στα ΜΜΕ, έχει τονιστεί και στην έκθεση «Έκθεση πεπραγμένων 2012-2013» του Γενικού Γραμματέα Διαφάνειας, κ. Γιώργου Σούρλα.

Όπως αναφέρει η έκθεση, από το 1987 έως σήμερα έχουν εκδοθεί περί τα έντεκα βασικά νομοθετήματα που ρυθμίζουν την εν γένει λειτουργία των ηλεκτρονικών Μ.Μ.Ε. και τις αρμοδιότητες της εποπτεύουσας αρχής (Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης), χωρίς μέχρι σήμερα να έχει γίνει κωδικοποίηση των σχετικών διατάξεων, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ασάφεια σε σχέση με τις ισχύουσες διατάξεις και, συνέπεια αυτής, ανασφάλεια δικαίου.

Από τη μελέτη των στοιχείων του νομοθετικού πλαισίου που καθορίζει τη λειτουργία των Μ.Μ.Ε. και από την ενημέρωση από το προεδρείο του Ε.Σ.Ρ που ζήτησε η γενική γραμματεία Διαφάνειας του υπουργείου Δικαιοσύνης, επιβεβαιώθηκε αυτό που αναφέρει η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής: «Δυστυχώς κυριαρχεί καθεστώς ανομίας και αδιαφάνεια στη λειτουργία των Μ.Μ.Ε.».

Συγκεκριμένα από το 1995 δηλαδή επί δεκαοκτώ χρόνια:

– Δεν γίνεται διασταύρωση των στοιχείων που υποβάλλονται από τις επιχειρήσεις των Μ.Μ.Ε. με αυτά που αποστέλλονται από άλλες δημόσιες αρχές για την ύπαρξη ασυμβίβαστων ιδιοτήτων.

– Δεν διενεργείται οικονομικός έλεγχος στις επιχειρήσεις των Μ.Μ.Ε. και δεν υποβάλλονται εισηγήσεις στο Τμήμα Διαφάνειας του ΕΣΡ, γιατί δεν εκδόθηκε μέχρι σήμερα Υπουργική Απόφαση που βάσει του Ν. 2328/1995 θα καθορίζει τις αμοιβές των ελεγκτών.

– Δεν συντάσσονται ετήσιες εκθέσεις από το ΕΣΡ για κάθε επιχείρηση ξεχωριστά και επομένως καθίσταται ανέφικτη η καταχώρηση στοιχείων στο Μητρώο Επιχειρήσεων Μ.Μ.Ε.

– Από το 2005 καταργήθηκε η Υπουργική Απόφαση (Ν.2310/2005) που προέβλεπε ότι επιχείρηση πριν την υπογραφή της σύμβασης όφειλε να υποβάλει αίτηση για έκδοση πιστοποιητικού για τον έλεγχο ασυμβιβάστων και απαιτείται πλέον μόνο μια υπεύθυνη δήλωση του νομίμου εκπροσώπου.

– Από το 2007 δεν τηρείται Μητρώο Επιχειρήσεων που συνάπτουν δημόσιες συμβάσεις από το Ε.Σ.Ρ. Έχει καταργηθεί με την υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β'1673/23-8-2007).

Αντί όμως να γίνονται προσπάθειες να ξεκαθαρίσει το τοπίο, η ιστορία φερόμενων διαπλεκόμενων σχέσεων φαίνεται πως επαναλαμβάνεται με την ψηφιακή εκδοχή των ιδιωτικών τηλεοπτικών καναλιών και την παραχώρηση του σπάνιου πόρου των ψηφιακών συχνοτήτων, με κύριο διεκδικητή εταιρεία, στην οποία μετέχουν ως μέτοχοι τα τηλεοπτικά συγκροτήματα της χώρας, που έχουν ιδιοκτήτες μεγάλα εκδοτικά συγκροτήματα.