Gargalianoi.com

Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΠΑΛΛΑΔΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

syriza12oktwbrIΣυμπληρώθηκαν 71 χρόνια (12.10.44) αφ’ ότου ο τελευταίος γερμανός φρουρός αποχωρούσε από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης και η γερμανική διοίκηση των Αθηνών παρέδιδε ανοχύρωτη την Αθήνα στο φρουραρχείο του ΕΛΑΣ.

Έτσι έλαβε τέλος η μακρόχρονη ναζιστική κατοχή της πρωτεύουσας για να ζήσει μόνο ένα διάλειμμα ειρηνικά . Κι αυτό διότι στις αρχές του Δεκέμβρη του ’44 οι μέχρι τότε σύμμαχοι Βρετανοί αιματοκύλισαν την πόλη για να καταπνίξουν το λαϊκό κίνημα και να επαναφέρουν την παλαιά τάξη πραγμάτων, με συντρέχουσα και την ευθύνη της ηγεσίας του ΕΑΜ.
Οι 1264 ημέρες και νύχτες της Κατοχής ήταν μεστές αντιστασιακών δράσεων του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και της ΕΠΟΝ. Ο λαός της Αθήνας αφού δοκισμάσθηκε σκληρά ιδίως κατά τον χειμώνα ’41-’42 με χιλιάδες νεκρούς από την πείνα , ανασυντάχθηκε και έδωσε πολλές μάχες με τους κατακτητές.710-236x300

Οι κύριες εστίες αντίστασης στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας ήταν οι ανατολικές συνοικίες ( Υμηττός, Βύρωνας, Καισαριανή, Δάφνη, Χολαργός ), αλλά και οι δυτικές ( Αιγάλεω, Περιστέρι), και μεγάλο μέρος της ευρύτερης περιφέρειας του Πειραιά( Δραπετσώνα, Κερατσίνι,Κοκκινιά, Κορυδαλλός). Ενώ ο βασιλιάς Γεώργιος ο Β’ , και η παλαιά πολιτική τάξη ( Τσουδερός, Παπανδρέου, Καρτάλης) κατέφυγαν αρχικά στην Κρήτη και κατόπιν στο Κάϊρο, στην Αθήνα απέμειναν από την μία πλευρά οι Γερμανοί , με τους συνεργάτες τους Έλληνες πρωθυπουργούς και υπουργούς-ανδρείκελα( Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλος, Ράλλης), τα Τάγματα Ασφαλείας (1943), την Αστυνομία και τους μαυραγορίτες, και στην αντίπερα όχθη συντάσσονταν ο λαός με επικεφαλής το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ αλλά και η Εθνική Πολιτοφυλακή και η Εθνική Αλληλεγγύη.13-4--2-thumb-large

Μεγαλειώδεις ήταν οι συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας του λαού της Αθήνας κατά τα έτη 1942 και 1943 για να αποτραπεί η επιστράτευση μεγάλου μέρους του πληθυσμού για τα εργοστάσια της Γερμανίας , καθώς επίσης η μεγάλη διαδήλωση κατά της ολοκληρωτικής κατάληψης της Θράκης από τους Βουλγάρους , που ως γνωστόν ήσαν σύμμαχοι του Άξονα κατά την περίοδο της Κατοχής. Γεγονός μέγιστης σημασίας υπήρξε και η ανατίναξη από μία μικρή αντιστασιακή οργάνωση, της προδοτικής ΕΣΠΟ , ενός οργανισμού των κατακτητών που στρατολογούσε πολίτες για να σταλούν ως σκλάβοι στα γερμανικά εργοστάσια.

195868_178852255582217_344330657_nΣημαντικές ήσαν οι μάχες του ΕΛΑΣ της Αθήνας κατά των γερμανών και των ταγματασφαλιτών στο Δουργούτι (συνοικία απέναντι από την Πάντειο), στον Βύρωνα, στο Αιγάλεω , όπου επακολούθησε πραγματική σφαγή μεγάλου μέρους του ντόπιου πληθυσμού από τα κατοχικά στρατεύματα, στην Κοκκινιά πρίν το δραματικό Μπλόκο ,αλλά και στον δήμο του Υμηττού, όπου σε μία από τις μάχες εναντίον ενός ολόκληρου λόχου Γερμανών και ταγματασφαλιτών πολέμησαν μόνο τρείς επονίτες. Συγκλονιστικοί είναι η στίχοι της Σοφίας Μαυροειδή Παπαδάκη ως φόρος τιμής στους τρείς επονίτες του Υμηττού, Αυγέρη, Κιοκμενίδη και Φολτόπουλο :

Κάστρο δεν ήταν, μα άντεξε σαν Κάστρο

Ολόκληρη μια μέρα και βωμός
υψώθηκε ολόκληρο σαν άστρο
στην αγκαλιά το πήρε ο ουρανός.
Τρία παιδιά, τρείς νέοι, τρείς επονίτες
ήταν οι μόνοι άξιοι φρουροί
και γύρω ένα φουσάτο γκεσταπίτες,
τσολιάδες, καστροπάρτες Γερμανοί.
Κι όταν στο γέρμα του ήλιου
οι αντρειωμένοι σίγησαν κι αυτοί χωρίς πνοή,
προχώρησαν αργά, δειλά σκυμμένοι
οι πολιορκητές μές στην σιγή.
Σωρό τα πτώματα έλεγαν θα βρούνε
και βρήκαν μόνο τρία νεκρά παιδιά.
Κατάπληκτοι τα βλέπουν κι απορούν,
Πούθ’ έβγαινε μια τέτοια λάμψη,
Πούθ’ έβγαινε ;
Απ’ τα νιάτα, απ’ την θυσία,
τάχεν η ΕΠΟΝ γεννήσει η ηρωική.
Ξανάγραψαν μια παλιά ιστορία
σε νέα σελίδα ακόμα πιο λαμπρή.
Στο Κούγκι τώρα και στο Αρκάδι
το σπίτι – κάστρο στέκει ιερό
Κι οι τρείς λεβέντες λάμπουν κάθε βράδυ
τρίδυμα αστέρια εκεί στον Υμηττό.1944 protos eortasmos kastrou immitou

Ένα μεγάλο πρόβλημα στην διάρκεια της Κατοχής συνιστούσε η έλλειψη στοιχειωδών αγαθών, λόγω των επιτάξεων και κατασχέσεων από τις αρχές Κατοχής. Αυτό επέφερε αφ’ ενός την μεγάλη πείνα κατά την πρώτη κατοχική περίοδο και εν συνεχεία την επέλαση του πληθωρισμού και την κυριαρχία των μαυραγοριτών. Πωλούνταν σπίτια ακόμη και για έναν τενεκέ λάδι ! Είναι απολύτως σωστή η θέση ότι τον πλέον επαίσχυντο ρόλο στην διάρκεια της Κατοχής τον έπαιξαν οι προδότες , οι συνεργάτες των γερμανών και οι βασανιστές της Ειδικής Ασφάλειας . Πρέπει επίσης να τονίζεται όμως και ο εξίσου επαίσχυντος ρόλος των μαυραγοριτών, που πλούτισαν ασυστόλως εις βάρος του πενόμενου αθηναϊκού λαού.

Στον Πειραιά την επόμενη της απελευθέρωσης της Αθήνας, δηλαδή την 13η Οκτωβρίου του ’44 δόθηκε μία σημαντικότατη μάχη από τον ΕΛΑΣ με επικεφαλής τον Νίκανδρο Κεπέση, κατά την οποία απετράπη η ανατίναξη της Ηλεκτρικής στην περιοχή του Κερατσινίου, την οποία σχεδίαζαν οι κατακτητές στα πλαίσια της καταστροφής των υποδομών κατά την αποχώρησή τους.
Μετά από την απελευθέρωση της Αθήνας και του Πειραιά , ακολουθεί η άφιξη του Παπανδρέου και της κυβέρνησης του Καϊρου (18 Οκτώβρη του ’44), που σήμανε αφ’ ενός την εφαρμογή σε αγαστή συνεργασία με τους Βρετανούς του σχεδίου εξουδετέρωσης του ΕΛΑΣ και αφ’ ετέρου τον προσεταιρισμό των συνεργατών των Γερμανών και Ιταλών κατακτητών για την επιβολή των περαιτέρω σχεδίων καθυπόταξης του λαϊκού κινήματος.

Γιάννης Ζήβας

Αρχείο

Τι παιζει τώρα στη TV